GO! gezond eten en bewegen voor kinderen

“Ik zie dan een kind binnenkomen met een koekje in het knuistje en een flesje limonade in de wagen. Het kind is vier maanden!” Hiermee is direct duidelijk waarover we praten in het consultatiebureau in Zetten met jeugdarts Susan Tan en kindergezondheidscoach Marjolein Postma.

Marjolein brandt los over het programma GO! (Engelse uitspraak) Gezond Onderweg! Het begon aan de keukentafel met kinderarts Petra van Setten (Rijnstate), huisarts Sonay Zainalabedin en Jeugdarts Safina Schetters, vertelt Postma. Als kinderverpleegkundige hoorde ze dat ouders niet wisten waar ze naar toe moesten met hun kinderen met overgewicht. Deze deskundigen staken de koppen bij elkaar en vroegen zich af wat kunnen we doen. Ze zetten in 2011 een ketenzorgplan op waarin multidisciplinair samengewerkt wordt met 0de,1ste en 2de lijn en alle betrokken zorgprofessionals rondom het kind en gezin uit de kern. De betrokken partijen hebben een gezamenlijke visie over gezonde leefstijl en dragen dit uit. Het programma is uniek in de regio en momenteel actief in de Arnhemse wijken Presikhaaf, Malburgen en in de gemeenten Lingewaard en Overbetuwe. Langzaam wint GO! ook terrein in andere delen van de regio. GO! heeft deelgenomen als een van de acht proeftuinen van Care for Obesity en een bijdrage geleverd aan de totstandkoming van het landelijk model ketenaanpak kinderen met overgewicht en obesitas.

Een kind wordt niet van zichzelf dik, maar door de omgeving.

GO! is voor kinderen en jongeren, maar ook voor de ouders. Bij GO! begeleiden de kindergezondheidscoachen de kinderen/jongeren en hun gezin naar een gezonde en actieve leefstijl. Zij begeleiden zodat gezond eten, sporten, genoeg bewegen en slapen de normaalste zaak van de wereld worden.
Postma: “Er zijn moeders die de hele dag besteden in de keuken en vaak veel bereiden. Andere moeders hebben tijdgebrek, minder ervaring of maken snel iets klaar door vooral producten op te warmen. In een kwartier is het eten op tafel: kant-en-klaar maaltijden en denk ook aan de KNOR-wereldgerechten. Daar zitten veel zout, vet, E-nummers en suikers in.” Beide type ouders kunnen vanuit het GO! geholpen worden. GO! werkt vanuit de kracht van het kind en zijn/haar gezin.

Naast overgewicht, dat kinderen kan belemmeren in spelen en sport, kunnen dikke kinderen ook gepest worden op school of buitengesloten worden in een groep. Jeugdarts Tan: “De ouders hebben in sommige gevallen ook overgewicht, maar hebben misschien geen lichamelijke klachten. Weet je als een kind van 2 jaar overgewicht heeft, heeft het grote kans ook op volwassen leeftijd overgewicht te hebben en kan het later lichamelijke problemen ontwikkelen.” Marjolein vult aan dat ouders vaak niet zien dat hun kind (te) zwaar is. Waarop beiden reageren dat oma’s dat nog meer hebben. “Die zeggen al snel ‘dat hadden we vroeger ook,“ aldus Tan.
“Toch verwijs ik dan naar GO!” zegt de jeugdarts. Zij ziet kinderen van 0-4 jaar op het consultatiebureau. "Bij de allerkleinsten is er ook al overgewicht en daarom is het belangrijk om al vanaf het begin preventief aandacht te geven aan een gezonde leefstijl." Tan verbaast zich er over dat ze soms een kind met een zakje chips ziet binnenkomen. Wat kindergezondheidscoach Postma triggert om in te gaan op rozijntjes, een zoethoudertje voor kinderen waar vaak veel van gegeten wordt. “Daar zit ook suiker in, anders dan in een niet gedroogde druif.”
“Rijstwafels”, zeggen ze allebei, die worden opgepimpt met een laagje yoghurt, maar dat is volgens Postma onzin: “Het is geen yoghurt maar een suikerlaag en dan is het alsnog een koekje.” Even stippen beiden de voedselindustrie aan, die maar blijft ontwikkelen om kinderen en ouders te verleiden tot slechte eetgewoontes.

Postma concludeert stellig: “Een kind wordt niet van zichzelf dik, maar door de omgeving.” Denk hierbij aan tv-reclames, supermarkten, op sportverenigingen en op school. Maar hoe leer je een kind ‘nee’ te zeggen tegen een snoepje of te kiezen voor water in plaats van limonade. “Ik probeer een kind sterk te maken, door te vertellen wat er gebeurt met een snoepje en de vele suikers, die gaan snel het bloed in en dan heb je snel weer zin in een snoepje en met limonade geldt hetzelfde. Na één glas wil je nog een glas, maar je hebt geen dorst meer. Als je dat zegt, herkennen ze het. Een kind moet vechten tegen de omgeving. Het kan dan 5 keer nee zeggen tegen een snoepje en 1 keer ja. Dan heb je al veel gewonnen. Door kinderen en jongeren uitleg te geven over waarom iets gezond of ongezond is, kunnen ze beter een keuze maken en raken ze eerder gemotiveerd om voor gezond te kiezen.”
Dan beginnen beiden over het ’pyamapapje’. Kinderen krijgen vaak net voor het slapen gaan nog een hapje. Ze vertellen dat je dan wel wilt slapen, want een pyamapapje valt als een baksteen op je maag. Dit laat maar weer zien dat het geven van goede informatie en voorlichting aan jonge ouders van belang is ter voorkoming van overgewicht en het streven naar een gezonde leefstijl. Vervolgens maken beiden zich ook zorgen over jonge vrouwen die mogelijk zwanger gaan worden en nu te zwaar zijn, “Wat gebeurt er met hun eventuele kinderen en hen zelf?”
Kortom uren kunnen de jeugdarts en de kindergezondheidscoach praten over hun ervaringen en adviezen als het gaat om gezond opgroeien. We hebben nog niet echt stilgestaan bij een andere reden van overgewicht bij kinderen namelijk stilzitten, de telefoon, iPad en spelcomputers. Maar in GO! wordt ook hier aandacht aan besteed.

Uniek aan GO! is de wijkgerichte aanpak, waarbij zorg- en hulpverleners in een kern of wijk samenwerken. De kindergezondheidscoach is de spil en begeleidt de kinderen en jongeren twee jaar lang met het eigen maken van een gezonde leefstijl. Daarbij gaat het niet alleen om gezond eten, maar ook om beweging en ontspanning. De aanpak gaat verder dan alleen het helpen van het kind en het gezin. De kinderen en jongeren kunnen door iedereen doorverwezen worden en krijgen altijd een medische check als ze niet zijn verwezen door een arts. Er kan direct verwezen worden naar de kindergezondheidcoach of via de website van GO!

Kijk voor meer informatie op de website van GO!

 

Voeg toe aan selectie