Alle kinderen in beeld bij Jeugdgezondheidszorg

De JGZ-organisaties hebben de wettelijke opdracht om alle kinderen tot 18 jaar, die in hun werkgebied wonen en/of in hun werkgebied naar school gaan, in beeld te hebben en preventieve zorg aan te bieden.

Maar Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is in Nederland niet verplicht. Het enerzijds niet verplichte karakter, maar anderzijds wel de plicht van de JGZ om alle kinderen in beeld te hebben, geeft in de praktijk een spanningsveld.
De meeste ouders en jongeren maken op vrijwillige basis gebruik van de JGZ. In het werkgebied van GGD Gelderland-Midden bereiken we ongeveer 98% van de 0 tot 4-jarige kinderen. Als kinderen ouder worden, neemt het bereikpercentage iets af, maar dit ligt nog steeds boven de 90% in klas 3-4 van het Voortgezet Onderwijs.
Er is ook een groep die wat minder vanzelfsprekend bereikt wordt. Soms is er een bewuste keuze om geen gebruik te maken van de JGZ. Soms komen ouders of jongeren hier door allerlei oorzaken niet aan toe of worden afspraken niet nagekomen. Het niet in beeld hebben van kinderen, die ook niet elders zorg ontvangen, heeft een potentieel risico in zich. Er is minder zicht op het veilig en gezond opgroeien van deze kinderen.

Het is belangrijk te weten wat de rol van JGZ is 

Het is van belang dat ouders, jongeren en samenwerkingspartners weten wat de rol van de JGZ kan zijn bij het opgroeien en opvoeden van kinderen en jongeren en hoe de JGZ altijd probeert aan te sluiten bij de wensen en behoeften van ouders en jongeren. Wederzijdse afstemming bevordert de betrokkenheid en stimuleert de eigen kracht en verantwoordelijkheid van ouders en jongeren.
Om kinderen in beeld te hebben en houden zoeken we soms ook samenwerking met onze partners zoals huisartsen, wijkteams, scholen, voorschoolse voorzieningen of anderen. Vooral als ingeschat wordt dat er mogelijk sprake is van risicofactoren die kunnen leiden tot schade bij het kind. Andersom zoeken ook samenwerkingspartners contact met de JGZ als zij zich zorgen maken over een kind. Uiteraard wordt altijd rekening gehouden met de privacy.
Als ouders/jongeren zelf aangeven geen gebruik te willen maken van de JGZ en als er geen signalen zijn dat het kind in zijn/haar ontwikkeling wordt bedreigd, kan het aanbieden van JGZ (al dan niet tijdelijk) beëindigd worden. Ouders/jongeren kunnen overigens altijd op deze beslissing terug komen.

JGZ is wettelijk verplicht alle kinderen in beeld te hebben

Als men ervoor kiest geen gebruik te maken van JGZ en/of het Rijksvaccinatieprogramma wordt de huisarts hierover bericht. Dit heeft te maken met onze wettelijke plicht om alle kinderen in beeld te hebben. Het doel hiervan is om de huisarts, als gezinsarts, te informeren, dat de JGZ deze kinderen niet ziet.
Deze werkwijze wordt besproken met ouders/jongere. Als er na uitleg bezwaar is tegen het informeren van de huisarts, zal het afhankelijk zijn van de situatie en mogelijke risicofactoren of de huisarts wel of niet geïnformeerd wordt.

Extra inspanning voor speciale groepen 

Het goed in beeld hebben en houden van speciale groepen vraagt vaak extra inspanning. De JGZ is hierbij mede afhankelijk van ouders en jongeren zelf en samenwerkingspartners. De verblijfplaats is niet altijd duidelijk, er zijn vaak mutaties en betrokkenen zijn niet altijd bekend met het JGZ-aanbod. Daarbij is er, ook door de achtergrond, vaak sprake van risicofactoren. Het gaat bijvoorbeeld om:

  • Kinderen die illegaal in Nederland verblijven. Geboorten van kinderen die niet in een gemeente staan ingeschreven, maar wel wonen in het werkgebied, worden vaak doorgegeven door samenwerkingspartners als de verloskundige, huisarts, maatschappelijk werk of wijkteams. Hierbij is het goed te weten dat ook deze kinderen recht hebben op gratis JGZ en het Rijksvaccinatieprogramma.
  • Kinderen van statushouders. Deze kinderen verblijven rechtmatig in Nederland en staan ingeschreven in een gemeente. Als het kind nog niet eerder is gezien door de JGZ, wordt er een kennismakingshuisbezoek gebracht door de JGZ-verpleegkundige. Vervolgens krijgen deze kinderen dezelfde zorg aangeboden als andere kinderen. 
  • Asielzoekers/vluchtelingen. Deze kinderen krijgen JGZ aangeboden, conform de landelijke afspraken Publieke Gezondheidszorg voor Asielzoekers. Momenteel krijgen deze kinderen het volledige JGZ-aanbod.

Kortom het in beeld hebben en houden van kinderen is een opdracht van de Jeugdgezondheidzorg. Bij de meeste kinderen lukt dit goed. Bij een kleinere groep vraagt dit extra inspanning.
 

Voeg toe aan selectie